6 lượt xemThiết bị bảo hộ lao động bao gồm những loại nào? Thiết bị bảo hộ lao động (PPE) bao gồm 8 nhóm chính: Quần áo bảo hộ, mũ bảo hộ đầu, kính và mặt nạ bảo vệ mắt/mặt, giày/ủng bảo vệ chân, găng tay bảo vệ tay, thiết bị an toàn trên cao, thiết bị an toàn ngành điện và thiết bị phòng cháy chữa cháy cơ bản.
Trong môi trường làm việc tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc trang bị đúng và đủ các thiết bị bảo hộ không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp tối thượng để bảo vệ tính mạng và sức khỏe con người. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết từng nhóm thiết bị, tiêu chuẩn an toàn và hướng dẫn bạn cách chọn lựa phù hợp nhất cho từng ngành nghề.
Nội dung chính:
1/ Thiết bị bảo hộ lao động (PPE) là gì?
Thiết bị bảo hộ lao động (Personal Protective Equipment – PPE) là những dụng cụ, trang phục được thiết kế chuyên biệt để người lao động mặc hoặc mang trên người nhằm bảo vệ cơ thể khỏi các mối nguy hiểm, rủi ro về điện, hóa chất, vật lý, sinh học hoặc nhiệt độ trong quá trình làm việc.
Thiết bị bảo hộ đóng vai trò như một “tấm khiên” ngăn cách người lao động với các tác nhân gây hại, giảm thiểu tối đa nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Việc đầu tư hệ thống PPE đạt chuẩn không chỉ bảo vệ nhân sự mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, đảm bảo tiến độ sản xuất không bị gián đoạn.
2/ Phân loại thiết bị bảo hộ lao động chi tiết nhất
Để xây dựng một môi trường làm việc an toàn, người quản lý và người lao động cần nắm rõ phân loại các trang thiết bị này. Dưới đây là danh sách chi tiết các loại đồ bảo hộ lao động thiết yếu:
Quần áo bảo hộ lao động
Quần áo bảo hộ là trang bị cơ bản nhất, bao bọc phần lớn diện tích cơ thể người lao động. Tùy vào tính chất công việc, quần áo bảo hộ được chia thành các dòng chuyên biệt:
Quần áo Kaki công nhân: Thường được may từ chất liệu Kaki Nam Định, Kaki Pangrim Hàn Quốc. Đặc tính của loại vải này là thấm hút mồ hôi tốt, độ bền cao, chống bám bụi và chống tia UV hiệu quả. Thường dùng cho công nhân cơ khí, xây dựng, sản xuất.
Áo gile và áo phản quang: Đây là loại áo khoác ngoài, có may thêm các dải phản quang phát sáng trong điều kiện thiếu sáng. Sản phẩm bắt buộc phải có đối với công nhân làm việc ban đêm, công trường xây dựng, kỹ sư giao thông, nhân viên vệ sinh môi trường.
Quần áo chống hóa chất: Làm từ các chất liệu như Tyvek, Polypropylene, có khả năng chống thấm nước, chống axit và các hóa chất độc hại văng bắn.
Quần áo chống cháy/chịu nhiệt: Được phủ lớp tráng nhôm hoặc dệt từ sợi Aramid/Nomex, có khả năng phản xạ nhiệt, chịu được nhiệt độ lên tới hàng nghìn độ C, dùng cho thợ hàn, lính cứu hỏa, công nhân luyện kim.
Đọc thêm:
Mũ bảo hộ lao động
Phần đầu là bộ phận quan trọng và dễ bị tổn thương nhất. Mũ bảo hộ được thiết kế để phân tán lực va đập, bảo vệ sọ não khỏi các vật rơi vỡ từ trên cao.
Mũ bảo hộ công trình (Hard hat): Thường được làm từ nhựa HDPE hoặc ABS nguyên sinh có độ đàn hồi cao. Mũ có thiết kế lót xốp hấp thụ lực, dây quai cằm và núm vặn điều chỉnh kích cỡ. Các thương hiệu phổ biến hiện nay bao gồm 3M (Mỹ), Sseda, Kukje (Hàn Quốc), Blue Eagle (Đài Loan), Nhật Quang (Việt Nam).
Mũ chống va đập nhẹ (Bump cap): Có kiểu dáng giống mũ lưỡi trai thời trang nhưng bên trong có lớp lót nhựa cứng. Thường dùng trong các nhà máy, xưởng sản xuất có trần thấp để tránh cụng đầu, không dùng cho công trường có vật rơi.
Mũ y tế, phòng sạch: Làm từ vải dù hoặc vải không dệt trùm kín tóc, ngăn rụng tóc và bụi bẩn, có khả năng chống tĩnh điện, dùng trong sản xuất linh kiện điện tử, y tế, chế biến thực phẩm.
Đọc thêm
Kính và mặt nạ bảo hộ
Bảo vệ đôi mắt và hệ hô hấp là yêu cầu bắt buộc trong các môi trường có nhiều khói bụi, khí độc và tia bức xạ.
Kính bảo hộ chống bụi, chống tia UV: Thường làm từ Polycarbonate, thiết kế ôm sát khuôn mặt, tròng kính phủ lớp chống trầy xước và chống đọng sương (Anti-fog). Các mã phổ biến như 3M 334, Yamada YS 301, kính Bảo Bình bảo vệ mắt khỏi dị vật văng bắn.
Kính hàn điện tử: Có khả năng cảm biến và tự động làm tối kính ngay khi có ánh sáng hồ quang, bảo vệ mắt khỏi tia cực tím (UV) và tia hồng ngoại (IR), chống đau mắt đỏ và viêm giác mạc cho thợ hàn.
Mặt nạ phòng độc: Cấu tạo gồm phần mặt nạ (bằng silicon hoặc cao su) và phin lọc chứa than hoạt tính. Tùy thuộc vào loại khí độc (hữu cơ, vô cơ, amoniac) mà người dùng sẽ lắp loại phin lọc tương ứng.
Khẩu trang bảo hộ: Dùng để lọc bụi mịn, kháng khuẩn. Nổi bật là các dòng khẩu trang N95, 3M 9001 được dùng nhiều trong môi trường y tế và sản xuất công nghiệp nhẹ.
Xem thêm: Kính và mặt nạ bảo hộ lao động: Phân loại, tiêu chuẩn và hướng dẫn chọn mua
Giày bảo hộ lao động
Khác với giày thể thao thông thường, giày bảo hộ lao động được cấu tạo với nhiều lớp vật liệu đặc biệt để bảo vệ toàn diện đôi bàn chân.
Giày bảo hộ đa mũi/Lót thép: Các thương hiệu cao cấp như Ziben (Hàn Quốc), Safety Jogger (Bỉ) thường trang bị mũi giày lót thép hoặc Composite chống dập ngón (chịu lực rơi lên đến 200J). Lớp đế lót thép hoặc Kevlar chống đinh xuyên thủng.
Giày chống trơn trượt và chống tĩnh điện (ESD): Đế giày làm từ PU/Cao su rãnh sâu, đạt tiêu chuẩn chống trượt SRC (mức cao nhất). Khả năng chống tĩnh điện giúp xả lượng điện tích tụ trong cơ thể xuống đất, ngăn ngừa cháy nổ trong các nhà máy linh kiện điện tử, lọc hóa dầu.
Ủng bảo hộ: Thường làm bằng cao su hoặc nhựa PVC, chống thấm nước 100%, chống hóa chất, chống bùn lầy, có mũi và đế bọc thép. Phù hợp cho công nhân nông nghiệp, thực phẩm, cấp thoát nước.
Găng tay bảo hộ lao động
Đôi tay là công cụ làm việc chính, do đó phân loại găng tay bảo hộ vô cùng đa dạng, đáp ứng mọi đặc thù công việc:
Găng tay sợi/vải: Thường làm từ sợi cotton, phủ thêm lớp hạt nhựa hoặc cao su ở lòng bàn tay để tăng độ ma sát, bám dính khi khuân vác, bốc xếp hàng hóa.
Găng tay chống cắt: Dệt từ sợi HPPE, sợi thép hoặc sợi thủy tinh (như các dòng Jogger Procut, Proshield). Găng tay được chia theo các cấp độ chống cắt từ 1 đến 5 (theo tiêu chuẩn EN 388), dùng cho người thợ cắt kính, mộc, gia công cơ khí.
Găng tay chống hóa chất, cao su y tế: Làm từ cao su Nitrile, Latex hoặc Neoprene. Chống sự ăn mòn của axit, kiềm, dung môi hữu cơ.
Găng tay chịu nhiệt/chống lạnh: Găng tay hàn được làm từ da bò lót nỉ chống cháy. Trong khi đó, găng tay chống lạnh (như Jogger Prodry) được dùng trong các kho lạnh thủy hải sản.
Thiết bị an toàn trên cao
Thiết bị này nhằm ngăn ngừa tai nạn rơi ngã – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong ngành xây dựng.
Dây đai an toàn (Safety Harness): Gồm dây đai bán thân (quanh hông và đùi) và dây đai toàn thân (quanh vai, lưng, hông, đùi). Dây đeo được kết nối với dây dù có móc thép (dây chống sốc) móc vào điểm neo cố định. Thương hiệu phổ biến: Karam, Adela.
Lưới an toàn công trình: Làm từ Polyester, lưới dù chắn vật rơi, lưới chống cháy. Nhiệm vụ chính là bao che giàn giáo, hứng đỡ người và vật liệu xây dựng rơi từ trên cao xuống. Ngoài ra còn có các loại lưới an toàn ban công, cầu thang dùng trong dân dụng.
Các loại lưới chắn công trình xây dựng
Thiết bị an toàn ngành điện
An toàn điện đòi hỏi các tiêu chuẩn kiểm định khắt khe nhất vì chỉ một sai sót nhỏ cũng gây nguy hiểm tính mạng.
Sào cách điện: Thường làm từ sợi thủy tinh siêu nhẹ, cách điện tuyệt đối, dùng để thao tác đóng/cắt điện cao thế, trung thế. Các loại phổ biến là Sào cách điện 35KV, 110KV (hãng Vicadi, Trung Quốc).
Bộ tiếp địa di động: Dùng để triệt tiêu dòng điện cảm ứng hoặc điện áp tàn dư trên đường dây khi đã ngắt điện để công nhân sửa chữa. Gồm bộ tiếp địa 35KV, 110KV.
Găng tay và ủng cách điện: Làm từ cao su thiên nhiên dày, được phân loại theo điện áp kiểm định (hạ áp, trung áp, cao áp).
Thảm cách điện: Đặt tại các tủ điện, trạm biến áp, phòng điều khiển để người thợ đứng lên khi thao tác.
Thiết bị bảo vệ thính giác
Nút bịt tai (Earplugs): Làm từ xốp bọt biển (Polyurethane) có khả năng đàn hồi, nhét gọn vào lỗ tai. Giảm ồn hiệu quả từ 25 – 33dB.
Chụp tai chống ồn (Earmuffs): Dạng ốp ôm trọn vành tai, có lớp mút dày, dùng trong các khu vực máy móc có tiếng ồn cực lớn (trên 85dB) như sân bay, nhà máy dệt, xưởng mài.
Thiết bị phòng cháy chữa cháy (PCCC) cơ bản
Dù không đeo trực tiếp lên người, thiết bị PCCC vẫn được xếp vào nhóm thiết bị bảo hộ an toàn bắt buộc tại nơi làm việc.
Bình chữa cháy khí CO2: (Ví dụ: Bình MT3, MT5 Việt Nam, Tomoken) Dùng dập tắt các đám cháy từ thiết bị điện tử, chất lỏng.
Bình chữa cháy dạng bột: (Bình ABC, BC) Dùng dập tắt các đám cháy chất rắn, lỏng, khí đa năng.
3/ Các tiêu chuẩn chất lượng của thiết bị bảo hộ lao động
Khi mua sắm đồ bảo hộ, người dùng không thể chỉ nhìn vào kiểu dáng mà phải kiểm tra các thông số, tiêu chuẩn kỹ thuật được in trên sản phẩm.
Tiêu chuẩn TCVN (Việt Nam): Tiêu chuẩn quốc gia quy định chi tiết về phương pháp thử, độ an toàn của thiết bị bảo hộ, ví dụ TCVN 6407:1998 (cho mũ an toàn công nghiệp).
Tiêu chuẩn CE (Châu Âu): Đảm bảo sản phẩm tuân thủ các quy định khắt khe của liên minh Châu Âu về an toàn, sức khỏe và bảo vệ môi trường (Ví dụ: EN 388 cho găng tay chống cắt, EN ISO 20345 cho giày bảo hộ).
Tiêu chuẩn ANSI (Mỹ): Tiêu chuẩn do Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ ban hành, thường thấy trên các sản phẩm mũ bảo hộ, kính bảo hộ của hãng 3M (Ví dụ: ANSI Z87.1 cho kính bảo hộ).
Tiêu chuẩn JIS (Nhật Bản), KCS (Hàn Quốc): Đảm bảo chất lượng sản phẩm công nghiệp Châu Á, thường thấy trên giày Ziben, mũ Sseda.
4/ Hướng dẫn chọn mua đồ bảo hộ lao động theo ngành nghề
Cách tốt nhất để chọn mua đồ bảo hộ là dựa trên Bảng Đánh Giá Rủi Ro (Risk Assessment) của từng ngành nghề. Mỗi môi trường làm việc sẽ yêu cầu một bộ trang bị PPE đặc thù.
Ngành Xây dựng, Thi công công trình:
Mối nguy hiểm: Vật rơi, trơn trượt, dẫm đinh, bụi bẩn, tiếng ồn, làm việc trên cao.
Trang bị bắt buộc: Mũ bảo hộ HDPE cứng cáp, giày bảo hộ lót thép chống đinh/chống va đập, áo phản quang, dây đai an toàn bán thân/toàn thân, kính chống bụi.
Ngành Cơ khí, Hàn xì, Luyện kim:
Mối nguy hiểm: Tia lửa điện, tia UV/IR, mạt kim loại văng bắn, vật sắc nhọn, nhiệt độ cao.
Trang bị bắt buộc: Mặt nạ hàn/kính hàn điện tử, găng tay da bò chịu nhiệt, quần áo Kaki chống cháy dệt dày, giày mũi thép bảo vệ ngón chân, nút bịt tai chống ồn.
Ngành Điện lực, Thi công lưới điện:
- Mối nguy hiểm: Giật điện, hồ quang điện, trèo cột cao.
- Trang bị bắt buộc: Sào cách điện, găng tay và ủng cao su cách điện (kiểm định đúng mức điện áp), quần áo Kaki tĩnh điện, dây đai an toàn, guốc trèo cột.
Ngành Y tế, Hóa chất, Phòng sạch:
- Mối nguy hiểm: Hóa chất ăn mòn, virus, vi khuẩn, bụi mịn.
- Trang bị bắt buộc: Quần áo chống hóa chất Tyvek, kính chống văng bắn hóa chất, mặt nạ phòng độc (lắp phin lọc đúng loại khí), găng tay Nitrile, khẩu trang N95.
Hướng dẫn cách chọn đồ bảo hộ lao động đạt chuẩn
Hướng dẫn chọn mua quần áo bảo hộ lao động giá rẻ
5/ Hướng dẫn bảo quản thiết bị bảo hộ lao động đúng cách để tăng tuổi thọ
Đồ bảo hộ lao động sẽ suy giảm chức năng bảo vệ nếu không được vệ sinh và bảo trì đúng cách.
Với quần áo, mũ bảo hộ: Giặt quần áo bảo hộ thường xuyên, tránh dùng chất tẩy rửa quá mạnh làm phai màu hoặc hỏng sợi phản quang. Mũ bảo hộ cần dùng khăn ẩm lau sạch phần vỏ nhựa, tháo lớp lót xốp và dây quai cằm để giặt riêng, phơi ở nơi thoáng mát, tránh phơi trực tiếp dưới nắng gắt lâu ngày gây giòn nhựa.
Với giày bảo hộ: Không dùng nhiệt độ cao (máy sấy, lửa) để hơ khô giày lót thép vì có thể làm biến dạng cấu trúc hoặc hỏng keo. Hãy vo tròn giấy báo nhét vào trong giày để hút ẩm. Thường xuyên đánh xi đối với giày da.
Với thiết bị cách điện (găng tay, ủng, sào): Tuyệt đối không để đồ cách điện dính dầu mỡ, hóa chất ăn mòn. Bảo quản nơi khô ráo. Trước khi dùng phải kiểm tra bằng mắt thường xem có vết nứt, vết rách không. Đặc biệt lưu ý: Thiết bị cách điện phải được đem đi kiểm định định kỳ (3 – 6 tháng/lần) theo quy định an toàn điện.
Với mặt nạ phòng độc: Rửa sạch mặt nạ bằng nước ấm và xà phòng nhẹ (sau khi đã tháo phin lọc). Phin lọc tuyệt đối không được rửa bằng nước, khi không sử dụng cần tháo phin lọc ra và bọc kín trong túi zip để than hoạt tính không hút ẩm trong không khí làm giảm tuổi thọ phin.
6/ Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q1: Đồ bảo hộ lao động có hạn sử dụng không?
Có. Hầu hết các thiết bị PPE đều có tuổi thọ nhất định. Ví dụ: Vỏ mũ bảo hộ bằng nhựa thường có hạn dùng khoảng 3 – 5 năm kể từ ngày sản xuất; Phin lọc phòng độc tùy môi trường có thể phải thay sau vài tuần hoặc vài tháng; Dây đai an toàn cần thay mới ngay sau 1 lần xảy ra lực hãm rơi lớn.
Q2: Doanh nghiệp không trang bị đồ bảo hộ lao động cho công nhân bị phạt bao nhiêu?
Theo Điều 23 Nghị định 12/2022/NĐ-CP của pháp luật Việt Nam, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 VNĐ đến 30.000.000 VNĐ (tùy vào số lượng người lao động bị vi phạm) nếu không trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân đạt chuẩn cho người lao động.
Q3: Bao lâu thì nên thay giày bảo hộ lao động mới?
Thông thường, tuổi thọ của một đôi giày bảo hộ là từ 6 tháng đến 1 năm tùy tần suất sử dụng. Tuy nhiên, bạn CẦN THAY NGAY LẬP TỨC nếu giày có dấu hiệu: hở keo đế, rách phần da lộ lớp thép, đế mòn hết gai chống trượt hoặc sau khi giày bị một vật nặng rơi trúng làm móp mũi giày.
Q4: Nên mua thiết bị bảo hộ lao động chính hãng ở đâu?
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, doanh nghiệp nên tìm đến các nhà phân phối có đầy đủ chứng nhận CO/CQ (chứng nhận xuất xứ và chất lượng). Ví dụ tại khu vực Miền Bắc, bạn có thể tham khảo Công ty TNHH Đầu tư TM Tổng hợp Thanh Bình – đơn vị chuyên cung cấp trang thiết bị an toàn uy tín với trụ sở tại Hà Nội và Phú Thọ.
7/ Lời kết
Trang bị thiết bị bảo hộ lao động là khoản đầu tư sinh lời nhất của mọi doanh nghiệp, bởi không có tài sản nào quý giá bằng tính mạng và sức khỏe con người. Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã nắm rõ Thiết bị bảo hộ lao động bao gồm những loại nào, các tiêu chuẩn đánh giá cũng như cách lựa chọn PPE phù hợp với từng ngành nghề.
Nếu bạn đang có nhu cầu tư vấn thiết kế đồng phục bảo hộ, mua sắm mũ, kính, giày, thiết bị điện lực chất lượng cao với số lượng lớn, đừng ngần ngại liên hệ với các đơn vị phân phối uy tín để được hỗ trợ báo giá và kỹ thuật tốt nhất.
Tham khảo ngay danh mục Sản phẩm bảo hộ lao động mới nhất tại website chúng tôi hoặc liên hệ Hotline để được tư vấn cấu hình an toàn tiêu chuẩn cho công xưởng của bạn!”
